27
styczeń
2022

Jan Brzechwa – poeta dla dzieci i nie tylko

Jan Brzechwa był polskim poetą żydowskiego pochodzenia, który przeszedł do historii jako jeden z najwspanialszych autorów bajek i wierszyków dla dzieci obok Juliana Tuwima. Był też adwokatem specjalizującym się w prawie autorskim, a głośne procesy z jego udziałem były szeroko komentowane w prasie dwudziestolecia międzywojennego. Jak to się stało, że zaczął pisać i z jakich utworów przede wszystkim zasłynął?

Początki i zmiana nazwiska

Jan Wiktor Lesman przyszedł na świat na Kresach Wschodnich, a jego bratem stryjecznym był Bolesław Lesman, znany jako Bolesław Leśmian, autor między innymi “Malinowego chruśniaka”. “Brzechwa” to część strzały i pseudonim artystyczny, którego poeta zaczął używać na początku swojej kariery. Z zawodu był adwokatem oraz radcą prawnym Stowarzyszenia Autorów. Jan Brzechwa publikował swoje pierwsze wiersze już jako nastolatek, ale marzył wówczas o karierze prawniczej. Później pisanie tekstów satyrycznych było dla niego formą dorabiania do pensji. W 1926 roku na rynku pojawił się jego debiutancki tomik poezji pod tytułem “Tańcowała igła z nitką”, ale największą popularność zawdzięczał twórczości dedykowanej dzieciom. W 1938 roku opublikowano tomik “Tańcowała igła z nitką”, w którym znalazły się takie wiersze, jak “Na straganie” czy “Pomidor”. Mniej więcej rok później poeta wydał popularną do dziś “Kaczkę dziwaczkę”, na której miały wychowywać się kolejne pokolenia dzieci.

Druga wojna światowa


W okresie drugiej wojny światowej Jan Brzechwa napisał swoje najważniejsze utwory. To właśnie wtedy pojawiła się “Akademia Pana Kleksa”, której fabuła w jakimś stopniu nawiązywała do sytuacji w Europie oraz “Pana Dropsa i jego trupę”. Kolejne części o Panu Kleksie powstały dopiero w latach sześćdziesiątych. Jan Brzechwa był wyjątkowo płodnym artystą, a na przestrzeni lat swojej działalności napisał między innymi takie utwory, jak “Teatr Pietruszki”, “Szelmostwa lisa Witalisa”, “Na wyspach Bergamutach” czy “Opowiedział dzięcioł sowie”. Na cześć jego wiersza “Chrząszcz” w Szczebrzeszynie postawiono pomnik poety.

 

17
styczeń
2022

Ukochany poeta dzieci

Jan Brzechwa był jednym z najbardziej cenionych twórców i prawników dwudziestolecia międzywojennego i czasów powojennych, a przede wszystkim autorem niezapomnianych wierszyków dla dzieci i bajek. Jego dzieła, takie jak “Kaczka dziwaczka” czy “Tańcowała igła z nitką” stały się programowym elementem rozwoju większości dzieci w Polsce i to od wielu pokoleń.

Prawnik z Kresów

Jan Brzechwa to pseudonim artystyczny. W rzeczywistości nazywał się Jan Lesman i był stryjecznym bratem popularnego poety, Bolesława Lesmana, który podpisywał swoje dzieła nazwiskiem Leśmian. To właśnie brat stryjeczny miał pomóc mu w wymyśleniu ciekawego pseudonimu, który każdy z łatwością zapamięta, bo kojarzy się z częścią strzały. Brzechwa pisał swoje wiersze już jak nastolatek, jednak marzył wówczas o karierze prawniczej. Rzeczywiście udało mu się zostać prawnikiem, który prowadził ważne w latach międzywojennych procesy dotyczące prawa autorskiego. Był również radcą prawnym Stowarzyszenia Autorów, a jednocześnie dorabiał pisząc wierszyki satyryczne i nie tylko. Zadebiutował w 1926 roku tomikiem zatytułowanym “Oblicza zmyślone”. tuz przed drugą wojną światową ukazał się tom “Tańcowała igła z nitką”, a podczas drugiej wojny poeta skończył “Kaczkę dziwaczkę” oraz “Baśń o korsarzu Palemonie”. Pisał również sporo wierszy miłosnych, a znajomi śmiali się z niego, że nawet nie zauważył kolejnej wojny światowej, ponieważ w o wiele większym stopniu przeżywał wówczas swoje sprawy sercowe.

Najważniejsze dzieła Jana Brzechwy

Podobnie jak Julian Tuwim, Jan Brzechwa marzył o tym, żeby wiersze dla dzieci były tylko dodatkiem do poważniejszej twórczości poetyckiej. O ile Tuwim kojarzony jest zarówno z twórczością poetycką dla dorosłych, jak i wierszykami dla dzieci, Brzechwa przeszedł do historii przede wszystkim jako autor dla dzieci. Jego poważniejsze utwory nigdy nie zrobiły takiej kariery, jak “Kaczka dziwaczka”, “Na straganie”, “Akademia Pana Kleksa”, “Na wyspach Bergamutach” oraz inne dzieła, na których od dekad wychowują się kolejna pokolenia.

 

07
styczeń
2022

Jan Brzechwa – najsłynniejszy polski bajkopisarz

Jan Brzechwa – Tania Książka to jeden z najsłynniejszych polskich poetów i pisarzy, który tworzył głównie bajki i wiersze dla dzieci oraz utwory o charakterze satyrycznym, skierowane do dorosłych. Jego dzieła do dziś cieszą się dużym uznaniem, zarówno wśród najmłodszych, jak i nieco starszych odbiorców.

Dzieciństwo i młodość

Dziecięce i młodzieńcze lata Jan Brzechwa spędził głównie na Kresach Wschodnich. Jego rodzina dużo podróżowała w tamtejszych rejonach. Po przyjeździe do Warszawy rozpoczął naukę na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Jako specjalizację studiów wybrał prawo autorskie. Jako nastolatek publikował swoje wiersze w prasie, ale nie traktował kariery pisarskiej poważnie, ponieważ wiązał swoją przyszłość z prawem i właśnie tym zajmował się przez długi czas. Brał udział w m.in. sprawie skierowanej przeciwko Tadeuszowi Piniemu, który naruszył prawa do spuścizny po Cyprianie Kamilu Norwidzie.

Twórczość Brzechwy

Po rozpoczęciu studiów Brzechwa, chcąc nieco dorobić, zaczął pisać teksty o charakterze satyrycznym, które publikował w czasopismach. Tworzył również piosenki i skecze, współpracując ze znanymi kabaretami, takimi jak Qui pro quo czy Morskie Oko. W 1926 roku wydano jego pierwszy tom poezji “Oblicza zmyślone”, a w 1938 opublikowano pierwszy tomik dla dzieci “Tańcowała igła z nitką”, w którym znalazły się jedne z jego najsłynniejszych dzieł. W jego twórczości można znaleźć wiele wątków humorystycznych. Nie bez powodu nazywano go niekiedy profesorem serdecznego uśmiechu. Jego styl pisania, pełen fantazji i humoru przypadł do gustu wielu osobom. Poeta słynął z zabawy słowem, nietuzinkowych skojarzeń i do dziś uznaje się go za jednego z najwybitniejszych bajkopisarzy w Polsce.

Dzieła Jana Brzechwy

W ciągu kilkudziesięciu lat Jan Brzechwa opublikował wiele wierszy, tekstów satyrycznych, bajek i powieści dla dzieci. Do jego najważniejszych dzieł zaliczyć można takie utwory jak:

  • “Akademia Pana Kleksa”,
  • “Tańcowała igła z nitką”,
  • “Kaczka dziwaczka”,
  • “Na wyspach Bergamutach”,
  • “Podróże Pana Kleksa”.